Spirulina i chlorella od lat utrzymują się w czołówce najchętniej kupowanych suplementów. Zielone, naturalne, bogate w chlorofil, białko, witaminy i składniki mineralne – trudno znaleźć produkt, który w ostatnich latach wzbudzałby tyle zainteresowania i był promowany z większym entuzjazmem. I nie bez powodu.
Te algi rzeczywiście mają wysoką wartość odżywczą i z tego powodu stały się stałym elementem codziennej suplementacji wielu osób.
Chcę się przy tym uzasadnieniu zatrzymać. Nie po to, żeby podważać wartość tych alg – bo to fakt, ale żeby spojrzeć na nie przez inny pryzmat. Taki, który w mojej pracy ma znacznie większe znaczenie niż skład odżywczy na etykiecie.
Spirulina i chlorella – dlaczego nazywa się je superfoods?
Słowo „superfood” nie jest terminem naukowym ani medycznym. To kategoria marketingowa, która opisuje produkty o wyjątkowo gęstym składzie odżywczym. I spirulina z chlorellą rzeczywiście spełniają ten warunek – zawierają białko, żelazo, witaminy z grupy B, chlorofil, antyoksydanty i szereg mikroelementów.
Jednym z częstych haseł przy algach jest też ich rzekoma zdolność do „oczyszczania z metali ciężkich”. Temat jest bardziej złożony, niż sugeruje marketing. Część badań laboratoryjnych wskazuje, że chlorella może wiązać niektóre substancje w przewodzie pokarmowym. Jednocześnie badania kliniczne na ludziach są nieliczne, często małe i niejednoznaczne we wnioskach. Na ten moment nie ma podstaw, żeby twierdzić, że algi działają jak chelatacja i usuwają metale ciężkie z tkanek – to obszar, gdzie nauka jest wciąż daleko za marketingiem.
Jest jeszcze jeden aspekt, o którym rzadko się mówi przy okazji superfoods z alg: jakość i pochodzenie mają tu podstawowe znaczenie. Algi są organizmami, które aktywnie pochłaniają substancje ze swojego środowiska. Hodowane w czystych, kontrolowanych warunkach – są wartościowe. Hodowane bez kontroli jakości – mogą kumulować dokładnie te substancje, od których miały chronić. Dlatego przy wyborze spiruliny lub chlorelli warto sięgać po produkty od producentów deklarujących regularne badania czystości, w tym kontrolę zawartości metali ciężkich.
Spirulina i chlorella według Medycyny Chińskiej – najważniejsze pytanie
Zachodnie podejście do suplementacji zazwyczaj pyta: „czy ten produkt działa?”. Medycyna Chińska pyta inaczej: „czy ten produkt działa na Ciebie?”
To pozornie mała różnica. W praktyce zmienia wszystko.
Medycyna Chińska nie ocenia produktów w oderwaniu od osoby, która je spożywa. Klasyfikuje żywność i zioła m.in. według natury termicznej – tego, czy ogrzewają czy wychładzają nasz organizm – oraz według tego, które narządy i meridiany zasila dany produkt. I dopiero w odniesieniu do konkretnego wzorca energetycznego danej osoby ocenia, czy coś jej służy.
W tej logice nie istnieje produkt dobry lub zły. Istnieje produkt odpowiedni lub nieodpowiedni – dla danej osoby, w określonym momencie, przy jej aktualnej konstytucji.
Spirulina i chlorella są doskonałym przykładem tej zasady.
Zimna termika wg Medycyny Chińskiej – co to znaczy dla Twojego organizmu
W Medycynie Chińskiej spirulina i chlorella są klasyfikowane jako produkty o naturze termicznej chłodnej lub zimnej. Oznacza to, że według tej tradycji medycznej ich regularne spożywanie wychładza organizm od wewnątrz – obniża nadmiar Gorąca, uspokaja stany zapalne, działa kojąco na wzorce z nadmiernym Gorącem.
Dla niektórych osób to dokładnie to, czego potrzebują. Dla innych – niekoniecznie.
Dla kogo spirulina i chlorella mogą być dobrym wyborem?
Przy wzorcach nadmiaru Gorąca i Ognia czyli: czerwona twarz, uczucie gorąca bez gorączki, drażliwość, gorzki smak w ustach, czerwone oczy, skłonność do stanów zapalnych. Także przy niedoborze Yin z objawami gorąca: nocne poty, uderzenia gorąca, sucha skóra i włosy, niepokój wieczorami. W tych wzorcach zimna natura alg ma sens – studzi to, co jest zbyt gorące lub zbyt suche. I to jest jak najbardziej pożądane.
Kiedy spirulina i chlorella mogą nie służyć?
Przy wzorcach Zimna i niedoboru Yang – i to jest przypadek, o którym mówi się zdecydowanie za mało. Niedobór Yang oznacza, że organizm nie ma wystarczająco dużo ciepła wewnętrznego co wpływa też na trawienie i odczuwanie zimna. Dodawanie zimnych produktów do i tak wychłodzonego ciała pogłębia ten stan, zamiast go wyrównywać.
Jak rozpoznać ten wzorzec u siebie? Charakterystyczne objawy to:
- stale zimne dłonie i stopy, nawet w ciepłe dni
- luźne stolce lub wrażliwy brzuch, nasilający się po zimnych posiłkach i napojach
- przewlekłe zmęczenie, szczególnie rano – trudno się rozruszać
- instynktowna niechęć do zimnego jedzenia i picia, ciągnienie ku ciepłu
- uczucie wychłodzenia, którego nie można rozgrzać od zewnątrz
- blada lub ziemista cera, niska energia ogólna
Jeśli cokolwiek z tej listy brzmi znajomo – zimne algi mogą nasilać dokładnie te objawy, które chcesz zmniejszyć. Paradoksalnie: osoba biorąca spirulinę „na energię i oczyszczenie” przy niedoborze Yang może czuć się po niej bardziej zmęczona, mieć gorsze trawienie i większą wrażliwość na zimno.
Podobnie wygląda sytuacja przy niedoborze Qi Śledziony – słabym trawieniu ze wzdęciami, uczuciem ciężkości po jedzeniu, luźnymi stolcami i brakiem apetytu rano. Śledziona w Medycynie Chińskiej kocha ciepło i źle znosi zimno. Zimne algi bezpośrednio obciążają już osłabiony narząd – i zamiast wspierać detoks, mogą utrudniać trawienie i wchłanianie składników odżywczych.
W Medycynie Chińskiej nie ma produktów dobrych lub złych
To jest zdanie, które non stop powtarzam.
W Medycynie Chińskiej żywność i suplementy nie są oceniane w kategoriach absolutnych. Imbir jest ciepły i rozgrzewający – doskonały dla osób z Zimnem, nieodpowiedni przy nadmiarze Ciepła. Zielona herbata jest chłodząca – wspaniała przy Gorącu, problematyczna przy słabej Śledzionie. Spirulina i chlorella nie są wyjątkiem. Ta klasyfikacja nie jest znana medycynie zachodniej, dlatego ten aspekt jest tak trudny do zrozumienia.
Pytanie „czy powinienem brać spirulinę?” jest mniej użyteczne niż pytanie: „jaki jest mój wzorzec energetyczny i czego moje ciało teraz potrzebuje?”. To drugie pytanie prowadzi do odpowiedzi, które naprawdę ma znaczenie – i które może być różne dla różnych osób, nawet przy identycznym zestawie dolegliwości.
Spirulina i chlorella według Medycyny Chińskiej – podsumowanie
Spirulina i chlorella to produkty o realnej wartości odżywczej – gęste składnikowo, zawierające chlorofil, białko, witaminy i mikroelementy. Jednocześnie obiegowe hasło o „usuwaniu metali ciężkich” jest uproszczeniem, które wyprzedza obecny stan badań naukowych.
Z perspektywy Medycyny Chińskiej ich zimna termika sprawia, że nie są odpowiednie dla każdego. Przy wzorcach Gorąca i niedoboru Yin mogą być pomocne. Przy niedoborze Yang, zimnej konstytucji i słabym trawieniu – mogą przynosić efekt odwrotny do zamierzonego.
I niezależnie od wzorca energetycznego – jakość i pochodzenie alg mają znaczenie. Warto wybierać produkty od producentów z udokumentowaną kontrolą czystości.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak Medycyna Chińska podchodzi do odżywiania i doboru produktów dla Twojej konstytucji — zapraszam do moich kursów:
→ 21 dni oczyszczania – jeśli chcesz zrozumieć, jak wspierać naturalne procesy oczyszczania organizmu zgodnie z zasadami Medycyny Chińskiej
→Odżywianie według Pięciu Przemian — jeśli chcesz nauczyć się dobierać produkty do swojego wzorca energetycznego
→ Wilgoć i Śluz — jeśli rozpoznajesz u siebie wzorzec zimna, wilgoci i słabego trawienia
Źródła:
- Deng R, Chow TJ. Hypolipidemic, antioxidant, and antiinflammatory activities of microalgae Spirulina. Cardiovascular Therapeutics. 2010;28(4):e33-e45.
- Finamore A, Palmery M, Bensehaila S, Peluso I. Antioxidant, immunomodulating, and microbial-modulating activities of the sustainable and ecofriendly Spirulina. Oxidative Medicine and Cellular Longevity. 2017.
- Niccolai A, Venturi M, Galli V, et al. Development of new microalgae-based sourdough “crostini”: functional effects of Arthrospira platensis (spirulina) addition. Scientific Reports. 2019.
- Merchant RE, Andre CA. A review of recent clinical trials of the nutritional supplement Chlorella pyrenoidosa in the treatment of fibromyalgia, hypertension, and ulcerative colitis. Alternative Therapies in Health and Medicine. 2001;7(3):79-91.
- Panahi Y, Darvishi B, Jowzi N, et al. Chlorella vulgaris: a multifunctional dietary supplement with diverse medicinal properties. Current Pharmaceutical Design. 2016;22(2):164-173.
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA). Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to spirulina and maintenance of normal blood glucose concentrations. European Food Safety Authority (EFSA), 2010.
- National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Spirulina. U.S. Department of Health & Human Services.
NCCIH – Spirulina - National Institutes of Health Office of Dietary Supplements. Dietary Supplements Fact Sheets.
NIH Office of Dietary Supplements - World Health Organization (WHO). Cyanobacterial toxins: microcystins.
WHO – Cyanobacterial toxins - Habtemariam S. Bioactive components of Spirulina and its therapeutic potential. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2015.
